İlk kalp krizi cumhurbaşkanı olduktan 12 gün sonra gelmişti
Muhalif
İkdam gazetesi hemen söylentileri haber yapmış ve hükümetten açıklama istemişti.
Beklenen açıklamayı 17 kasım günü Haydarpaşa'ya inen Doktor İrdelp yaptı:
"Gazi Paşa, fazla mesaiden dolayı biraz yorgunluk belirtileri
göstermişlerdir, ancak kısa bir istirahatten sonra sağlık durumları normale
dönmüştür" dedi.
Kamuoyu
bu açıklamayla rahatladı. Ama onu yakından tanıyanlar tatmin olmadılar. Çünkü
kalbin dinlenmesi için kesin istirahat ve perhiz gerekiyordu. Oysa Ata'ya
bunları yaptırmak her babayiğidin harcı değildi. Doktorlar, söz
geçiremeyeceklerini anlayınca bu işi Latife Hanım'a havale ettiler. Latife
Hanım, Köşk'ün hizmetçilerine kesin talimat vererek kahve servisine ambargo
koydu. Sigarayı ise 10'la sınırladı. Gazi'nin tabakasına her sabah 10 sigara
koyuyor ve bununla yetinmesini rica ediyordu. Fakat o, ne yapmış etmiş, muzip
bir çocuk gibi Köşk'teki hizmetçilerden birini kandırıp, kendisi için yaptırılan
özel sigaralardan yüzlük birkaç paket getirterek, "zulalamıştı".
"Zula"sı,
her öğleden sonra düzenli olarak gittiği İstasyon'daki özel kalem binasının üst
katındaki çalışma odasındaydı. Sigaraları oradaki masanın çekmecesinde
saklıyordu.
Ama
bir gün, "zula"dan tabakaya aktarma yaparken Genel Sekreteri Hasan Rıza Soyak'a
yakalandı.
Latife
Hanım'ın da hava değişimine ihtiyaç duyması üzerine Atatürk bu öneriyi kabul
etti ve yılın son günü yanma eşini alarak İzmir'in yolunu tuttu.
Latife
Hanım'ın Göztepe'deki köşkünde 50 günlük bir dinlenme sonunda Gazi, iyileşmiş
olarak Ankara'ya geri döndü. Ve yeniden işe koyuldu. Oysa atlatıldı sanılan bu
ilk kriz onun ölümle ilk randevusuydu.
İkincisi
3,5 yıl sonra geldi.
Hasan
Rıza Soyak (genel sekreteri)
"Salona
girdiğim zaman bu paketlerden biri, açık olarak masanın üzerinde duruyordu. Beni
görünce paketi orada unuttuğunun farkına varmış, utanır gibi olmuştu. Paketi
telaşla aldı, çekmeceye koyup bana tebessüm etti ve
'Misafirlere
veririm diye getirmiştim de' dedi. Anladım ki, bu kçjjuda da hem doktorların
tavsiyeleri, hem de eşinin titiz önlemleri boşa gitmişti. O, bir yolunu bulmuş,
yine istediği kadar sigara ve kahve içmeye devam etmişti. Tabiî bu arada devlet
işleriyle uğraşmaktan ve meclise devam ederek önemli görüşmelerde bulunmaktan da
geri kalmıyordu. Yani geçirdiği krizden epeyce sarsılmış olmasına rağmen yine
eski yaşayış tarzına ve faal hayatına dönmüş bulunuyordu."
Sonunda
Ankara'da Mustafa Kemal'e hâkim olunamayacağı anlaşılınca, yakınları bir İzmir
seyahati tavsiye ettiler.
22
mayıs 1927 o günlerde kafası sürekli Nutuk'la meşguldü. Aralıksız 30 saat
çalıştığı oluyordu.
"O
bunakların raporuyla mı hareket edeceğim?"
Kriz,
bu kez Ata'yı gece, yatağında yakaladı. 22 mayıs gecesi, sol kolunda ve göğsünde
şiddetli bir ağrıyla uyandı.
Terlemişti.
Midesi bulanıyordu. Hemen Doktor Refik (Saydam) ve Sağlık Bakanlığı Sağlık
Koruma Genel Müdürü Doktor Asım İsmail (Arar) yetiştiler. İstanbul'dan da
Profesör Neşet Ömer (İrdelp) çağrıldı. Tansiyonu ölçüldü ; büyük 14, küçük 9'du.
Muayeneler yine aynı sonucu verdi: yorgunluk...
O
günlerde kafası sürekli Nutuk'la meşguldü. Bu büyük eser i-çin saatler boyu
çalışıyor, bazen 30 saat aralıksız yazdığı oluyordu. O geceki kriz atlatıldıktan
birkaç gün sonra bir akşamüstü, yaverler Köşk'teki kuleli salondan gelen bir
çığlıkla irkildiler. Bağıran Atatürk'tü. Göğsüne ve sol koluna yine şiddetli bir
ağrı saplanmıştı: "Bu ağrıyı buradan çekin" diye bağınyordu. Yine doktorlar
çağrıldı. Ata'ya bir santigram morfin şırınga edildi. Her türlü çalışma, alkol
ve sigara yasaklandı. Bol bol süt içip, sebze yemesi ve istirahat etmesi tavsiye
edildi. Neşet Ömer Bey'in teşhisi yine aynıydı: "Fazla yorgunluktan doğan bir
asabiyet hali..."
Bu
kez hükümet duruma el koyma gereği duydu. Teşhisten emin olmak için dışardan
hekim getirtilecekti. Konu, Atatürk'ün doktoru Neşet Ömer Bey'e açıldı.
Profesör, itiraz etmedi. Hafif kırgm, "Gelsinler" dedi, "Benim koyduğum
teşhisten bir kelime fazlasını söylerlerse, diplomamı yırtar, kendimi
hekimlikten men ederim."
Gazi'nin
de onayı alınarak durum Berlin'deki Türk Büyükelçi-hği'ne bildirildi. Doktor
Asım İsmail Bey'in yanında asistan olarak çalıştığı Berlin Tıp Fakültesi 2.
Dahiliye Kliniği eski direktörü Profesör Kraus ile onun hocası olan Münih Tıp
Fakültesi Dahiliye Kliniği Direktörü Profesör Von Romberg Türkiye'ye davet
edildiler. Avrupa'da bütün hükümdarların ve ailelerinin sağlık problemlerinde
göreve koşan ve yıllar önce bir kez Sultan Re-şad'ın bir hastalığı sırasında
istanbul'a da gelmiş olan iki profesör, Gazi'ye bakmak için yol paralan hariç
onar bin lira istediler, istekleri kabul edildi ve 6 haziran 1927 günü Ankara'ya
getirtildiler, iki doktor, önce hastanın durumuna ilişkin ayrıntılı bir rapor
aldı:
"Hasta
46 yaşındaydı. Babası genç yaşta had bir hastalıktan ölmüştü. Annesini ise 65
yaşında kalp yetmezliğinden kaybetmişti. Sağlam bir bünyesi olmasına karşın çok
sigara ve içki içiyor ve çok çalışıyordu."
İki
Alman doktor, uzun muayenelerden sonra Gazi'nin çok sigara içmekten dolayı bir
göğüs anjini geçirmiş olduğu teşhisine vardılar. Alkol ve tütünün çok
azaltılmasını ve Gazi'nin yorulma-masını tavsiye ettiler. Bunlar, Doktor Neşet
Ömer Bey'in tavsiyelerinin aynıydı. Ankara'da 4 gün kalan Alman uzmanlar
ayrılırken, son bir kez Köşk'e çıktılar. Gazi ikisine de iltifat etti.
Öğütlerini tutacağına söz verdi. Ama yanındakiler, Gazi'nin gözlerindeki o
müstehzi ifadeyi fark ettiler.
Doktorlar
çıkınca Ata, bir sigara yaktı, bir de kahve söyledi. Si-garasızlıktan başı
ağnmaya başlamıştı. Genel Sekreteri Hasan Rıza Soyak, "Ama doktorların
raporu..." diyecek oldu. Gazi, alaycı bir edayla güldü:
Vee
eski yaşam tarzına geri döndü...
Kalbinin
sapasağlam olduğundan artık emindi.
Zaten
hastaftk yanlış yerde aranıyordu.
İçki
kalbini değil, karaciğerini eziyordu...
Bunalıyorum
çocuk, burada bir nevi mahpus hayatı yaşıyorum. Bir saatimi dahi dolduracak işim
yok".
Yorumlar
Yorum Gönder